Z JM Rektorem Politechniki Rzeszowskiej prof. dr hab. Markiem Orkiszem specjalnie dla „Gazety Parlamentarnej” rozmawia dr Adam Kulczycki.

– W jednych z wywiadów prasowych Magnificencja Rektor powiedział, że Politechnika Rzeszowska powoli kończy projekty inwestycyjne, które zostały rozpoczęte 3,5 roku temu a o nowe środki specjalnie nie zabiega, gdyż uznała, że infrastruktura, szczególnie laboratoryjna już jest dla uczelni wystarczająca. Przyszedł, zatem, czas na wzmacnianie potencjału naukowo-dydaktycznego. To będzie zapewne trudniejsze niż budowa obiektów? Czym ma zamiar zachęcić Politechnika to przyjścia do Rzeszowa kadry naukowej?

– Rzeczywiście, okres wielkich inwestycji został na naszej Uczelni zakończony, aczkolwiek na terenie miasteczka akademickiego trwają dwie budowy. Przy budynku L powstaje nowe skrzydło z laboratoriami, w których badany będzie wpływ materiałów wykorzystywanych w przemyśle na środowisko, a przy ośrodku sportowym nowy budynek dla Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska, w którym znajdą się laboratoria geodezyjno – drogowe. Nowym naukowcom, możemy zaoferować nowoczesne laboratoria i aparaturę badawczą, niejednokrotnie unikalną w skali światowej – w ostatnich latach zakupiliśmy wyposażenie za ponad 80 mln zł, a w chwili obecnej realizowany jest projekt w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej na zakup sprzętu laboratoryjnego, aparatury badawczej oraz dostosowanie pomieszczeń umożliwiających jej wykorzystanie na kwotę 31 mln zł. Rozwijamy współpracę międzynarodową – na różnych polach działania współpracujemy obecnie z 78 uczelniami zagranicznymi. Tylko w obecnej kadencji zawarte zostały dwie umowy o współpracy z uczelniami z Kanady oraz Chin. Umożliwiamy ścisłą współpracę z przemysłem. Mowa o takich firmach jak Marma Polskie Folie, BorgWarner, WSK Rzeszów, VAC Aero Kalisz, EURO – TECH, Hamilton, ICN POLFA Rzeszów, SKANSKA, Mostostal, PZL Świdnik. Na uwagę zasługuje również możliwość rozwoju naukowego – cztery wydziały posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, trzy jednostki mogą nadawać stopień doktora habilitowanego, łącznie uczelnia ma prawo nadawania stopnia doktora w 8 dyscyplinach, a doktora habilitowanego w 4 dyscyplinach naukowych. Dążymy, aby każdy wydział miał uprawnienia do nadawania stopnia doktora.

– Politechnika Rzeszowska słynie w Polsce i za granicami kraju z dobrego kształcenia pilotów. Będą zapewne temu służyły poczynione inwestycje w Ośrodku Kształcenia Lotniczego. Zakupiono tam nowoczesne samoloty do nauki pilotażu i najnowocześniejsze symulatory lotu. Sporo środków pozyskaliście m.in. z Programu Rozwoju Polski Wschodniej oraz Regionalnego programu Operacyjnego i innych źródeł UE. Uzbierała się tego potężna kwota, bo 550 milionów złotych. Teraz przydałyby się pieniądze na projekty badawcze, a to chyba trudniejszy temat?

– Ku końcowi zmierza projekt rozbudowy i modernizacji OKL, dzięki której posiadamy nowy hangar, pas startowy, budynek symulatorów lotów. Ponadto zakupiliśmy 9 nowoczesnych samolotów, co pozwoliło zwiększyć ich ogólną liczbę do 19. Wszystkie te inwestycje pozwolą na zwiększenie liczby szkolonych pilotów. Podjęliśmy działania zmierzające do uzyskania środków na badania. Naukowcy z 5 wydziałów Politechniki Rzeszowskiej złożyli 24 projektów badawczych na łączną kwotę ok. 30 mln. zł. w ramach RPO Województwa Podkarpackiego – badania obejmować będą bardzo szerokie spektrum zainteresowań naszych naukowców – obecnie 14 z tych projektów jest w ocenie merytorycznej. Ponadto złożonych zostało 4 projekty badawcze w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

– Mógłby Pan Rektor wymienić szczególnie ciekawe projekty badawcze, które są lub będą realizowane w bieżącym roku akademickim?

– Największym projektem badawczym realizowanym na Politechnice Rzeszowskiej jest projekt „Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym” o wartości 86 mln zł. Celem strategicznym projektu jest ukierunkowanie realizowanych w kraju prac badawczych w branży lotniczej, na dziedziny, które mają lub będą miały decydujący wpływ na poprawę pozycji konkurencyjnej polskiej gospodarki. Bardzo istotnym czynnikiem, który umożliwi realizację zaprojektowanych zadań badawczych projektu jest istnienie jednego z bardziej nowoczesnych w Europie – Laboratoriów Badań Materiałów dla Przemysłu Lotniczego przy Politechnice Rzeszowskiej. W ramach projektu realizowanych jest 15 głównych zadań badawczych, nakierowanych na najbardziej zaawansowane i dynamicznie rozwijające się dziedziny współczesnych procesów inżynierii materiałowej, inżynierii powierzchni oraz nowoczesnych technik wytwarzania w przemyśle lotniczym.

Kolejnym ciekawym projektem jest projekt „Nanometr” czyli „Nowe materiały metaliczne o strukturze nanometrycznej do zastosowań w nowoczesnych gałęziach gospodarki”, na który uzyskaliśmy dofinansowanie w kwocie 7.300.000 zł. Celem bezpośrednim projektu jest opracowanie, wytworzenie i przedstawienie do komercjalizacji nowych materiałów metalicznych o strukturze nanometrycznej. Zamierzeniem wykonawców jest istotna poprawa właściwości (szczególnie wytrzymałościowych) i wytworzenie nowych produktów o lepszych cechach funkcjonalnych.

– Dużo mówi się o źródłach energii odnawialnej, m.in. polegających na zastosowaniu nowoczesnej technologii instalacji fotowoltaicznej unikalnej w skali światowej. Czy Politechnika Rzeszowska planuje w tym obszarze innowacyjne inwestycje przy wykorzystaniu środków unijnych?

– Politechnika Rzeszowska złożyła wniosek o dofinansowanie badań i zastosowania nowoczesnej technologii instalacji fotowoltaicznej unikatowej w skali światowej, wniosek został pozytywnie oceniony podczas oceny formalnej, do końca stycznia powinna zakończyć się ocena merytoryczna, natomiast do końca lutego ocena strategiczna i w tym momencie będzie wiadomo czy dofinansowanie zostanie Politechnice przyznane.

– W jednym z wywiadów prasowych stwierdził Pan: „Politechnika Rzeszowska nie jest i jeszcze długo nie będzie uczelnią globalną, chociażby taką jak Politechnika Warszawska, która kształci studentów z całej Polski. Bowiem do nas przychodzi 85 procent studentów z terenu Podkarpacia. Siłą rzeczy musimy być ukierunkowani na potrzeby tego regionu”. Jak to wygląda w praktyce?

– Kształcenie na Politechnice Rzeszowskiej jest w dużej mierze ukierunkowane na potrzeby naszego regionu. Działają na Podkarpaciu przedsiębiorstwa, których kadra jest w dużej mierze oparta na naszych absolwentach. Współpracując z takimi przedsiębiorstwami jak WSK Rzeszów, PZL Mielec (Sikorski), BorgWarner, VacAero, ICN Polfa, Hamilton Poland Ltd., czy Skanska dążymy do tego, aby młodzi ludzie, którzy opuszczają mury naszej uczelni byli osobami atrakcyjnymi zawodowo dla przedsiębiorstw mających siedzibę w naszym regionie.

– Podkarpacie sąsiaduje bezpośrednio z Ukrainą i Słowacją. Jakie miejsce w działalności uczelni zajmuje współpraca trans-graniczna z naukowymi ośrodkami ukraińskimi czy słowackimi?

– Z uwagi na położenie Rzeszowa, Politechnika nie tylko chce, ale jest zobligowana do współpracy z uczelniami z krajów sąsiedzkich. W chwili obecnej współpracujemy z 11 uczelniami ukraińskimi oraz z 3 słowackimi. Zaznaczyć również należy, iż uczestniczymy w międzynarodowych projektach badawczych razem z uczelniami bądź naukowcami z Ukrainy. Przykładem jest np. projekt Spin Barier, w którym część badań wykonuje profesor Dugajev, będący notabene pracownikiem Politechniki Rzeszowskiej.

– Politechnika wychodzi także z propozycją dla najmłodszych. Działa Politechnika Dziecięca. Czy będą inne pomysły dla młodzieży gimnazjalnej lub dorosłych, np. Politechnika Trzeciego Wieku?

– Politechnika Dziecięca adresowana jest do uczniów szkół podstawowych, którzy będą uczestniczyć w wykładach organizowanych przez wykładowców Politechniki Rzeszowskiej jak i specjalistów z zewnątrz. Zadaniem Politechniki Dziecięcej jest pokazanie młodym „studentom” czegoś, czego nie mają w szkołach. Chcemy zainteresować dzieci nauką, która przedstawiona w ciekawy i dostosowany do wieku uczestników sposób doprowadzi do tego, że zaczną interesować się naukami ścisłymi. Wykłady z fizyki, mechaniki, chemii czy astronomii przygotowywane będą z wykorzystaniem zdjęć i filmów, które interesują tą grupę dzieci. Obecnie, współdziałając ze Stowarzyszeniem „Dolina Lotnicza”, jesteśmy w trakcie organizowania przedsięwzięcia, które obejmie swoim zakresem nie tylko dzieci ze szkół podstawowych, ale również młodzież gimnazjalną i licealną. O szczegółach na pewno media zostaną poinformowane wkrótce.

IMG 9829_fot._Marian_Misiakiewicz._Prawa_autorskie_zastrzeone_1– Powoli mija pierwszy semestr Pańskiego urzędowania w fotelu Rektora Politechniki Rzeszowskiej. Premierowi daje się 100 dni a Rektorowi wystarczy jeden semestr czy potrzeba więcej czasu, aby zacząć oceniać poziom zrealizowanych przedwyborczych obietnic i projektów?

– Jeden semestr urzędowania to za krótki okres czasu, aby można było zauważyć realne efekty pracy nowo wybranych rektorów. Aczkolwiek w kontekście Politechniki Rzeszowskiej, pierwszy efekt pracy będzie widoczny już w marcu. Rzecz mianowicie w tym, iż tym dniu rozpocznie działalność Centrum Innowacji i Transferu Technologii Politechniki Rzeszowskiej, które ma wspomóc uczelnie oraz naukowców przy komercjalizacji wiedzy naukowej oraz współpracy z przedstawicielami przemysłu. Jest też już zgoda Senatu PRz na utworzenie spółki celowej. Podjęliśmy działania nad informatyzacją uczelni. Podpisaliśmy list intencyjny z uniwersytetem chińskim w zakresie współpracy naukowej i dydaktycznej. Tak, więc zapowiedzi są już realizowane, ale na efekty jak to zwykle bywa trzeba cierpliwie czekać.

– Na inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Rzeszowskim sporo mówiono o budowaniu Podkarpackiej Przestrzeni Akademickiej. Czy Politechnika Rzeszowska przyłączyła się do tej inicjatywy JM Rektora UR?

– Podkarpackie uczelnie powinny prowadzić spójne działania, mające na celu stworzenie silnego jednego głosu naszych uczelni, który zostanie dostrzeżony na forum ogólnopolskim. Osobiście uczestniczyłem w spotkaniu rektorów szkół wyższych Podkarpacia, które odbyło się w styczniu z inicjatywy JM Rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego, ale też przy mojej inspiracji.

– Czy Samorząd Województwa Podkarpackiego bardziej Panu pomaga w budowani prestiżu Politechniki Rzeszowskiej czy bardziej przeszkadza, bo nie ma Pan w klapie ani zielonej koniczyny, ani „uśmiechniętej buzi” czy też pomarańczowej lub czerwonej chusteczki butonierce?

– Politechnika Rzeszowska jest uczelnią apolityczną, która niezależnie od opcji politycznej osób sprawujących władzę w podkarpackich urzędach, może zawsze liczyć na ich wsparcie. Uczelnie wyższe są dobrem ogólnym naszej lokalnej społeczności. Politycy niezależnie od ugrupowań są w tym względzie zgodni, dzięki czemu współpraca naszej uczelni z organami administracji jest jak najbardziej pozytywna.

***

Wywiad dla „Gazety Parlamentarnej” z JM Rektorem prof. dr hab. Markiem Orkiszem przeprowadzono w dniu 28.01.2013 r.

 Fot. Marian Misiakiewicz

Leave a Reply

Your email address will not be published.