Podczas odbywającego się w Rzeszowie 5. Forum Matematyków Polskich, które jest tradycyjnym, corocznym spotkaniem, gromadzącym naukowców z prawie wszystkich polskich ośrodków akademickich, wręczono The International Stefan Banach Prize for a Doctoral Dissertation in the Mathematical Sciences (Międzynarodową Nagrodę im. Stefana Banacha za najlepszą dysertację doktorską w dziedzinie matematyki). W tym roku otrzymał ją dr Marcin Pilipczuk z Uniwersytetu Warszawskiego. Organizatorami konkursu są Polskie Towarzystwo Matematyczne i firma inżynierska „Ericpol”. 

Uroczystość miała miejsce 17 września 2013 r. w Auli Głównej Uniwersyteckiego Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Techniczno-Przyrodniczej.  Była to już  5 edycja konkursu, który z roku na rok przyciąga coraz więcej uczestników z krajów Europy Północnej i Środkowowschodniej.

Forum Matematykw-Rektor_i_Pose-DSC_0076Uroczystość zaszczycili swoją obecnością między innymi: JM Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego – prof. dr hab. Aleksander Bobko, prorektor ds. nauki Politechniki Rzeszowskiej – prof. dr hab. inż. Leonard Ziemiański, dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UR – prof. dr hab. Ołeh Łopuszański, poseł PO – Pani Krystyna Skowrońska, przedstawiciel Prezydenta Miasta Rzeszowa, dyrektor Wydziału Edukacji – Pan Zbigniew Bury oraz inni przedstawiciele władz samorządowych. Listy z życzeniami owocnych obrad skierowali do uczestników Forum minister nauki i szkolnictwa wyższego – prof. dr hab. Barbara Kudrycka, wojewoda podkarpacki – Małgorzata Chomycz-Śmigielska oraz prezydent miasta Rzeszowa – Tadeusz Ferenc. Odczytała je prowadząca uroczystość prezes Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Matematycznego – dr hab. Stanisława Kanas.

Międzynarodowy wymiar konkursu pokazuje, że konkurencja w dziedzinie nauk matematycznych na terenie Europy jest bardzo duża. To mobilizuje młodych matematyków i zmusza ich do ciężkiej, rzetelnej pracy naukowej – mówił podczas wręczenia nagrody prof. Stefan Jackowski, prezes Polskiego Towarzystwa Matematycznego.

W tym roku do nagrody nominowani byli: Natalia Bezvitnaya z Uniwersytetu w Brnie, Czechy, Jonas Jankauskas z Uniwersytetu Wileńskiego na Litwie, Sławomir Kolasiński z Uniwersytetu Warszawskiego, Joanna Kułaga-Przymus z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Marcin Pilipczuk z Uniwersytetu Warszawskiego.

Zwycięska praca dr. M. Pilipczuka pod tytułem: „Nowe techniki stosowane przy rozwiązywaniu wybranych problemów NP-trudnych” została napisana pod kierunkiem dr. hab. Łukasza Kowalika na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego.  Autor konstruuje w niej najszybsze znane do tej pory algorytmy obliczeń wskazując, które problemy obliczeniowe można rozwiązać szybko, a które wolno.

Forum Matematyczne-Prof._St._Kanas

W dobie wszechobecnego pośpiechu wiedza, która pozwoliłaby skrócić czas rozwiązywania problemów oraz czas obliczeń  jest niezwykle cenna i  przydatna  – skomentowała sukces matematyka prof. dr hab. Stanisława Kanas, gospodarz V Forum Matematyków Polskich w Rzeszowie.

Dr Pilipczuk przebywa obecnie na stażu naukowym na Uniwersytecie w Bergen, w Norwegii. Jednak na stałe związany jest z Uniwersytetem Warszawskim i mimo chęci do zagranicznych wyjazdów, docelowo planuje wrócić do kraju. Jak sam mówi, praca naukowa, to dla niego hobby i prawdziwa przyjemność. Tegoroczny zwycięzca był już wielokrotnie nagradzany za swoje osiągnięcia naukowe, m.in. w Mistrzostwach Akademickich w Programowaniu, których finał miał miejsce w 2007 r. w Tokio czy na międzynarodowych olimpiadach matematycznych i fizycznych.

Przedsięwzięcie BanachPrize jest czymś więcej, niż tylko międzynarodowym konkursem z dziedziny nauk matematycznych. To swoiste połączenie świata nauki i biznesu.

To właśnie potrzeba synergii obu tych światów skłoniła nas 6 lat temu do podjęcia wspólnych działań z Polskim Towarzystwem Matematycznym – powiedział dr Marek Gajowniczek, dyrektor ds. programów firmy „Ericpol”. – Nagroda  Banacha to jeden z elementów naszych działań w ramach współpracy z otoczeniem naukowym. O matematyce trzeba pisać i mówić. Bez matematyki nie da się robić biznesu, a bez wzajemnej współpracy z uczelniami nie da się przejść na kolejne szczeble rozwoju – dodał.

Międzynarodowa Nagroda im. Stefana Banacha, oprócz propagowania i popularyzacji matematyki, ma na celu wsparcie finansowe najbardziej obiecujących młodych naukowców. Jury co roku przyznaje nagrodę pieniężną dla laureata w wysokości 20 000 złotych. Konkurs, który został ustanowiony w 2008 r., na trwałe wpisał się w kalendarz najważniejszych wydarzeń matematycznych.

Podczas uroczystej inauguracji 5. Forum Matematyków Polskich wręczono także nagrody PTM za rok 2012 (nagroda im. Stefana Banacha, nagroda PTM dla Młodych Matematyków, nagroda im. Samuela Dicksteina, nagroda im. Kazimierza Kuratowskiego. Nagrody wręczali prezes Zarządu Głównego PTM – prof. dr hab. Stefan Jackowski i wiceprezes prof. dr hab. Grzegorz Karch.

DSC 0166_1

Fot. Elżbieta Wójcikiewicz

 

***

Stefan Banach_monument_in_Krakw

 

Pomnik Stefana Banacha przed budynkiem przy ul. Reymonta 4 w Krakowie, gdzie mieścił się Instytut Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1968-2008.

Fot. http://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Banach

Profesor Stefan Banach

Stefan Banach – patron Nagrody – prawdziwy geniusz matematyczny, światowej sławy matematyk. Zaczynał jako samouk, a w krótkim czasie został twórcą analizy funkcjonalnej, nowego działu matematyki. Urodził się w 1892 roku w Krakowie, gdzie spędził młodość. Przełomowym wydarzeniem na drodze jego błyskotliwej kariery stało się spotkanie na krakowskich Plantach w 1916 roku z profesorem matematyki, Hugonem Steinhausem, który – uznając później Banacha za swoje największe naukowe odkrycie – pomógł mu otrzymać asystenturę w Katedrze Matematyki na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej. W 1920 roku, nie mając ukończonych studiów matematycznych, Stefan Banach otrzymał doktorat na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie po czterech latach został profesorem. W 1935 roku został zaproszony do wygłoszenia plenarnego wykładu na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w Oslo. Wkrótce przed wybuchem II wojny światowej Stefana Banacha wybrano na prezesa Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Zmarł latem 1945 roku we Lwowie.

nagr Banacha02ad

Główne zainteresowania naukowe Stefana Banacha koncentrowały się wokół analizy funkcjonalnej, obszernego i ważnego do dzisiaj działu matematyki – stworzył jej podstawy, sformułował zasadnicze definicje (m.in. przestrzenie Banacha) i wprowadził terminologię, która została zaakceptowana przez matematyków na całym świecie. Wypracowane przez Banacha metody oraz odkrycia jego najbliższych współpracowników okazały się przełomowe, wywierając istotny wpływ na każdą niemal gałąź współczesnej matematyki, nauki przyrodnicze czy fizykę.

Stefan Banach jest autorem kilkudziesięciu publikacji (58 prac w ciągu swej 18-letniej kariery naukowej), w tym najważniejszego dzieła – „Teorie des operations lineaires” wydanego w 1932 roku.

Był współzałożycielem Lwowskiej Szkoły Matematycznej, ważnego ośrodka naukowego, zajmującego się głównie analizą funkcjonalną. Najważniejsi przedstawiciele LSM, poza Stefanem Banachem, to wybitni matematycy: Hugo Steinhaus, Stanisław Mazur, Władysław Orlicz, Juliusz Paweł Schauder, Stanisław Ulam (później zasłynął jako współtwórca amerykańskiej bomby termojądrowej), Marek Kac, Herman Auerbach, Antoni Łomnicki, Stanisław Ruziewicz, Włodzimierz Stożek, Stefan Kaczmarz, Stanisław Saks.

Stefan Banach znany był z niekonwencjonalnego sposobu uprawiania matematyki. Indywidualność Banacha wyrażała się w swoistych metodach poszukiwań twórczych i przyjacielskiej współpracy. Lubił pracować w gronie przyjaciół-matematyków w kawiarnianej atmosferze, przy gwarze muzyki i rozmów. Godzinami przesiadywał w słynnej Kawiarni Szkockiej, zapisując dowody twierdzeń na blacie stolika, a następnie w potężnym zeszycie udostępnianym wszystkim matematykom w kawiarni (słynna „Księga Szkocka” istniejąca do dziś). Zachętą do rozwiązania niektórych problemów były często osobliwie oryginalne nagrody, np. żywa gęś.

Banach stał się jednym z najsławniejszych matematyków w świecie. Rozwój jego kariery, jako naukowca, może być przykładem dla młodego pokolenia. Mimo trudnych początków swej naukowej drogi, dzięki niezwykłym cechom umysłu i osobowości, swemu talentowi, determinacji i pracowitości, osiągnął sukces na skalę światową. Wzbogacając nauki matematyczne o trwałe dzieła, osiągnął wyniki na miarę stulecia i stał się jednym z najwybitniejszych naukowców XX wieku.

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.