Naukowcy z Polski i Ukrainy uczestniczący w dniach 19-20 września br. na Uniwersytecie Rzeszowskim w konferencji naukowej nt. „Stosunki polsko-ukraińskie 1939–1947. Stan badań i perspektywy badawcze” zwrócili uwagę na konieczność poszukiwania nowych źródeł w archiwach oraz na potrzebę całościowego spojrzenia na konflikt polsko-ukraiński w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu.

Konferencję zorganizował rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Instytut Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. W dyskusji oprócz pracowników IPN wzięli udział przedstawiciele polskich uczelni, m.in. z Białegostoku, Gdańska, Koszalina, Krakowa, Lublina, Opola i Rzeszowa, a także badacze z Kijowa, Lwowa czy Łucka. Wśród prelegentów byli obecni m.in.: prof. dr hab. Eugeniusz Mironowicz (Białystok),  dr hab. Czesław Partacz (Koszalin),  prof. dr hab. Jurij Makar (Czerniowce), prof. dr hab. Leonid Zaszkilniak (Lwów), prof. dr hab. Włodzimierz Bonusiak (Rzeszów), prof. dr hab. Grzegorz Motyka (Warszawa), dr hab. Andrzej Leon Sowa (Kraków), dr hab. Roman Drozd (Słupsk), Ewa Siemaszko (Warszawa), dr Lucyna Kulińska (Kraków),  dr hab. Jan Pisuliński (Rzeszów), dr Roman Kabaczij (Kijów), dr Mariusz Zajączkowski (Lublin), dr Andrzej Zapałowski (Rzeszów), dr Adam Kulczycki (Rzeszów), dr Zdzisław Konieczny (Przemyśl).

W pierwszym dniu obrad odbyła się sesja plenarna, podczas której historycy przedstawili stosunki polsko-ukraińskie z różnych perspektyw i w świetle różnorodnych źródeł. Bardzo interesujący referat wygłosił m.in. dr hab. Czesław Partacz, w którym przedstawił ideologiczne założenia programowe OUN będące przyczyną zbrodni ludobójstwa na Kresach południowo-wschodnich. Z kolei dr Lucyna Kulińska dokonała omówienia materiałów sporządzonych przez profesora Józefa Widajewicza. Dotyczą one liczby Polaków zamordowanych przez nacjonalistów ukraińskich z OUN-UPA, ukraińskie formacje kolaborujące z Niemcami  i  miejscową ludność ukraińską w latach II wojny światowej.  Natomiast dr hab. Jan Pisuliński przedstawił aktualny stan badań dotyczący stosunków polsko-ukraińskich na Rzeszowszczyźnie w latach 1944-1947. Z kolei prof. dr hab. Włodzimierz Bonusiak wygłosił referat nt. „Konflikt polsko-ukraiński w świetle dokumentów Okręgowej Delegatury Rządu na Kraj we Lwowie”.

DSC03859

W drugim dniu obrad dyskusje odbywały się w kilku blokach tematycznych. Był m.in. blok poświęcony roli Kościołów w konflikcie polsko-ukraińskim. Natomiast w panelu dotyczącym mikrohistorii przedstawiono konkretne przykłady kształtowania się stosunków polsko-ukraińskich. I tak Tomasz Róg (doktorant KUL) przedstawił szczegółowy przebieg napadu UPA na Rudkę w gminie Cieszanów w  dniu 19 IV 1944 r., a dr Artur Brożyniak, pracownik IPN, omówił czystkę etniczną OUN-UPA w Bieszczadach Zachodnich w 1944 r. Z Arkadiusz Karbowiak ukazał udział w akcjach antyukraińskich ppor. Edwarda Cieśli ps. „Zabawa”.

Konferencję zakończył panel dyskusyjny nt. „Badania nad stosunkami polsko-ukraińskimi (1939-1947). Postulaty badawcze” z udziałem dr hab. Romana Drozda, dr hab. Grzegorza Motyki, dr hab. Czesława Partacza, dr hab. Andrzeja Leona Sowy. Moderatorem dyskusji był dr hab. Jan Pisuliński. Paneliści, mimo zróżnicowanego podejścia do interpretacji konfliktu polsko-ukraińskiego, zgodnie uznali, że warunkiem rzetelności badań i rozmów na płaszczyźnie historycznej powinna być też dobra wola. Ich zdaniem, niełatwo będzie dojść  do wspólnych wniosków i porozumienia, ale mimo emocji w rozstrzyganiu kwestii historycznych, nawet przy różnicy zdań, powinien dominować język naukowy. 

Leave a Reply

Your email address will not be published.