Okres świąt Bożego Narodzenia kończy się w Kościele rzymskokatolickim, a zaczyna dla prawosławnych i grekokatolików. 6 stycznia, po 40-dniowym poście, chrześcijanie obrządków wschodnich na całym świecie zasiedli do wigilijnej wieczerzy. Grekokatolicy i prawosławni narodziny Chrystusa świętować będą przez trzy dni. W świątyniach nie ma szopek. Zamiast nich jest ikona przedstawiająca scenę narodzenia Chrystusa.

Narodziny Jezusa Chrystusa przypominają osobom wierzącym, że Bóg przychodząc na świat, objawia się w zwyczajnych sprawach. I na to, jak podkreślają duchowni – wierni powinni być gotowi.

– Boże Narodzenie to spotkanie wiernych w wierze. Głównym elementem jest przeżycie pamiątki przyjścia na świat Bożego Syna. Wszystkim, którzy teraz świętować będą Boże Narodzenie, życzę, żeby te święta były nie tylko spotkaniem z drugim człowieka, ale przede wszystkim z Bogiem. Żebyśmy umieli dostrzegać dobro w drugim człowieku i umieli dziękować Bogu za wszelkie dary, zwłaszcza za dar odkupienia. Szczęść Boże wszystkim – mówi ks. bp Włodzimierz Juszczak, biskup Diecezji Wrocławsko-Gdańskiej Kościoła Greckokatolickiego w Polsce.

Zgodnie z kalendarzem juliańskim grekokatolicy i prawosławni w piątek, 6 stycznia, zasiedli do wieczerzy wigilijnej. Grekokatolicy, składając sobie życzenia, zamiast opłatkiem, przełamują się prosforą – to kwaśny chleb, typowy dla tradycji wschodniej. Podczas Wigilii zawsze jest 12 postnych potraw. Każda coś symbolizuje: kutia to bogactwo, pierogi z makiem to szczęście, barszcz to dobrobyt.

Święta Bożego Narodzenia prawosławni i grekokatolicy będą obchodzić przez trzy dni

W sobotę przypada Boże Narodzenie, w niedzielę dzień Świętej Rodziny, a w poniedziałek świętego Szczepana. Nabożeństwa świąteczne w Katedrze Greckokatolickiej przy pl. Nankiera: 6 stycznia 2017 r. godz. 10.00 i 20.00; 7 stycznia godz. 10.00 i 18.00; 8 stycznia, godz. 10.00 i 17.00; 9 stycznia, godz. 10.00 i 18.00. Okres Bożego Narodzenia prawosławni i grekokatolicy zakończą 19 stycznia, w dniu Objawienia Pańskiego (w Kościele katolickim 6 stycznia – Trzech Króli). Przypada wtedy Święto Chrztu Pańskiego, czyli Święto Jordanu.

swieto-chrztu-panskiego-2014-wroclaw

– 19 stycznia pójdziemy nad Odrę, gdzie będzie Wielkie Jordańskie Poświęcenie Wody. O godz. 10.00 będzie msza święta w naszej katedrze przy pl. Nankiera. Około godz. 11.00 pójdziemy w procesji na przystań Dunikowskiego, gdzie jest zejście po schodach nad Odrę – wylicza ks. Andrzej Michaliszyn, proboszcz parafii greckokatolickiej pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego we Wrocławiu.

Objawienie Pańskie w tradycji prawosławnej znane jest bardziej pod nazwą Epifanii i jest jednym z 12 głównych świąt w roku.

Boże Narodzenie obchodzą dwa razy

 

Prawosławni i grekokatolicy mieszkający w Polsce mówią, że Boże Narodzenie obchodzą dwa razy – w grudniu katolickie, a teraz swoje. Dwa razy witają też Nowy Rok, który w kalendarzu juliańskim przypada 14 stycznia. Żałują tylko, że ich święta to w naszym kraju normalne dni pracy.

Kościół greckokatolicki we Wrocławiu liczy ponad 1000 wiernych. Drugie tyle należy do parafii prawosławnych. Są to mieszkający we Wrocławiu Ukraińcy, Białorusini, Rosjanie, Gruzini i Łemkowie.

– Obecnie szacuje się że we Wrocławiu może mieszkać i pracować ok. 50 tys. obywateli Ukrainy. Część z nich to osoby niewierzące, ale są w tej grupie prawosławni i grekokatolicy. U nas bardzo zwiększyła się liczba uczestników niedzielnych liturgii. Niektórzy najbliższe święta spędzą we Wrocławiu – dodaje biskup.

W Lublinie główne uroczystości bożonarodzeniowe odbyły się w cerkwi greckokatolickiej. Lubelska parafia greckokatolicka to mała wspólnota. Wszyscy się tu znają i właśnie dzięki temu, te święta stają się jeszcze bardziej rodzinne.

Świętują również prawosławni według kalendarza juliańskiego. Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny formalnie używa kalendarza juliańskiego. Według danych Soboru biskupów polskiej Cerkwi, ponad 90 proc. prawosławnych parafii w kraju stosuje w życiu religijnym właśnie ten kalendarz. Jutro członkowie Kościołów wschodnich będą modlić się do Maryi, matki Chrystusa. W poniedziałek będą wspominać pierwszego męczennika za wiarę, św. Szczepana.

Kilka nazw „Wigilii”

Życzenia „szczęścia, radości i pokoju” skierował w piątek do wiernych Kościołów wschodnich prezydent RP Andrzej Duda. „Oby radość z Bożego Narodzenia towarzyszyła wszelkim Państwa poczynaniom w nowym roku, przynosząc optymizm i siły w realizacji wszystkich zamierzeń” – napisał prezydent, życząc również „zdrowia, pomyślności i sukcesów w życiu osobistym oraz zawodowym”. Boże Narodzenie chrześcijan wschodnich poprzedzał 40-dniowy post, bardzo ściśle przestrzegany zwłaszcza przez ostatnie dni przed świętami i w samą wigilię. W wigilię niektórzy wierni powstrzymują się nawet od picia napojów, aż do spożycia uroczystej, postnej kolacji. 

Wierni Kościołów wschodnich mają kilka nazw wigilii. W zależności od regionu i tradycji, mówią na nią np. nawieczerie, soczelnik lub swiaty wieczer. Ta druga nazwa pochodzi od „socziwa”, czyli gotowanej pszenicy polewanej miodem (według innych źródeł – soczystej kaszy), która była poprzednikiem współczesnej kutii robionej m.in. z maku i miodu, tradycyjnie zawsze obecnej na wigilijnym stole. Posiłek wigilijny rozpoczyna się od modlitwy i dzielenia prosforą. Prosfora (z greckiego: ofiara) to przaśny chleb używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii. Ma kształt małych, mieszczących się w dłoni krążków, podobnych do malutkich chlebków. Łamanie się prosforą Po południu w Białymstoku odbędą się dwa spotkania dla osób, które z różnych względów nie mogą same przygotować, lub nie mają z kim spożyć wigilijnej kolacji. W jadłodajni prowadzonej przez Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia Eleos przygotowano posiłek dla ok. stu osób bezdomnych i ubogich, zaś w Centrum Kultury Prawosławnej – wigilię dla ponad stu osób samotnych, zorganizowaną z inicjatywy Bractwa św. Mikołaja. Obchody Bożego Narodzenia rozpoczynają też grekokatolicy. – Wieczerza wigilijna, podobnie jak u katolików obrządku łacińskiego, składa się z dwunastu dań i zaczyna się po pojawieniu pierwszej gwiazdki na niebie – powiedział dziekan sanocki i proboszcz parafii greckokatolickiej w Komańczy w Bieszczadach ks. Andrzej Żuraw. 

Uroczysty posiłek poprzedzi modlitwa i łamanie się prosforą. Wigilijna wieczerza składa się m.in. z ryby, kilku rodzajów pierogów, żurku, czy barszczu z uszkami. Na stole nie może też zabraknąć kutii. W piątek wieczorem oraz w nocy z piątku na sobotę w cerkwiach odprawione zostaną uroczyste nabożeństwa. Na Podkarpaciu odbędą się m.in. w Przemyślu, Sanoku i Komańczy. Dokładnych danych, co do liczby prawosławnych w kraju, nie ma. Hierarchowie polskiej Cerkwi szacują, że wiernych jest 450-500 tys. W ostatnim spisie powszechnym, które to dane uznawane są jednak przez duchownych za niemiarodajne, przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało 156 tys. osób. Największe skupiska prawosławnych są na Białostocczyźnie. Kościół greckokatolicki w Polsce liczy ponad 33 tys. wiernych, którzy zamieszkują m.in. województwa: podkarpackie, małopolskie, warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie, lubuskie i dolnośląskie. Również świętujący w tym czasie Boże Narodzenie staroobrzędowcy, to jedna z najmniejszych w kraju grup religijnych. Ocenia się, że jest ich 1-2 tys. Mieszkają głównie na Suwalszczyźnie.

katedra-prawoslawna-001

Więcej na: http://www.wroclaw.pl/boze-narodzenie-prawoslawni-i-grekokatolicy, https://lublin.tvp.pl/28522696/boze-narodzenie-u-grekokatolikow-i-prawoslawnych, http://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/wierni-obrzadkow-wschodnich-rozpoczynaja-boze-narodzenie,705039.html

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.