W Porębach Kupieńskich obyły się II Lasowiackie Dożynki

W niedzielę, 23.08.2020 r., w Porębach Kupieńskich odbyły się II Lasowiackie Dożynki. Ich celem było przypomnienie dawnych tradycji lasowiackich związanych ze żniwami. Imprezę otworzył burmistrz Kolbuszowej Jan Zuba, a prowadził Paweł Steczkowski.

Wydarzenie było podzielone na seminarium z warsztatami i konkurs. W dożynkowych zmaganiach konkursowych wzięło udział prawie 250 osób z 13 organizacji wiejskich. W dniu 1 sierpnia odbyło się seminarium i warsztaty, w którym wzięło udział 100 uczestników reprezentantów organizacji wiejskich. W większości były to członkinie Kół Gospodyń Wiejskich. W seminarium wykładowcami byli dr hab. Tomasz Nowak, dr Mariusz Pucia i mgr Jolanta Dragan. Warsztaty z śpiewu poprowadziła mgr Katarzyna Liszcz Starzec z tradycyjnego tańca przy wieńcu dożynkowym choreograf Piotr Drozd.

Lasowiackie Dożynki w Porębach Kupieńskich to druga edycja całego cyklu wydarzeń, które swoją premierę miały w ubiegłym roku w okresie od lipca do sierpnia i odnosiły się do autentycznych, rodzimych zwyczajów dożynkowych pod wspólną nazwą Lasowiackie Dożynki – Powrót do Tradycji.

W zadaniu bezpośrednio wzięło udział kilkaset osób – od stowarzyszeń i Kół Gospodyń Wiejskich, muzyków kapel ludowych, naukowców – etnografów po artystów amatorów w wieku od 5 do 75 lat.

Jak poinformował Wiesława Sitko, dyrektora MDK w Kolbuszowej, II Lasowiackie Dożynki – Powrót do Tradycji wymagały od Miejskiego Domu Kultury w Kolbuszowej, jako beneficjenta Programu EtnoPolska 2020, w ramach którego MDK otrzymał z Narodowego Centrum Kultury dofinansowanie, dostosowania zadania do nowej rzeczywistości.

– Dlatego też, mając w zasadzie gotowy do realizacji plan działania, musieliśmy go w bardzo krótkim czasie przystosować do obostrzeń nałożonych na organizatorów wydarzeń kulturalnych na czas pandemii – poinformował Wiesława Sitko, dyrektora MDK w Kolbuszowej. – Tegoroczny powrót do tradycji dożynkowej obejmował seminarium naukowe i warsztaty artystyczne dla uczestników konkursów dożynkowych śpiewu i tańca przy wieńcu oraz inscenizacji widowiska prezentującego dawny zwyczaj ośpiewu i obtańcowania wieńca. Seminarium i warsztaty zrealizowane zostały w dniu 1 sierpnia w Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej. Podczas seminarium swoje prelekcje przedstawili dr hab. Tomasz Nowak, dr Mariusz Pucia i mgr Jolanta Dragan.

Niedzielne konkursy odbyły się w plenerze w Porębach Kupieńskich w godzinach od 13:00 do 19:00, na zadaszonej podłodze tanecznej i niezbędnej do realizacji projektu estradzie plenerowej (nagłośnienie, oświetlenie). Impreza miała charakter konkursowy i nosiła tytuł ,,II Lasowiackie Dożynki w Porębach Kupieńskich”. O laur pierwszeństwa rywalizowało 13 zespołów śpiewaczych. Przygrywała Kapeli Jurka Wrony, która zaprezentowała także koncert dla uczestników.

– II Lasowiackie Dożynki w Porębach Kupieńskich – Powrót do Tradycji to realizacja projektu, który ma przypomnieć istotne dla dawnej kultury Lasowiaków elementy tradycji dożynkowych – poinformował dyrektor Wiesława Sitko. – W roku ubiegłym seminarium wprowadziło w tematykę, uczestnicy warsztatów zaś piekli chleb i wykonywali tradycyjny wieniec. W tym roku zaowocowało to czterema konkursami na tradycyjny wieniec dożynkowy, chleb, śpiew i taniec. Imprezę dożynkową z konkursami zorganizowano na scenie i zadaszonej podłodze tanecznej oraz pod namiotami w Porębach Kupieńskich. Uczestnicy poświęcili mnóstwo czasu żeby je przygotować. Oprócz udziału w seminarium i warsztatach odbywali próby taneczne i śpiewacze, wykonywali prace rękodzielnicze i kulinarne. Efekty tego zaangażowania wypadły bardzo dobrze o czym przekonaliśmy się podczas konkursów. Od lat na naszym terenie dostrzegamy renesans działalności kół gospodyń wiejskich, które stają się liderem i partnerem działań kulturalnych w swoich miejscowościach. Zauważalne jest zainteresowanie własnym lokalnym dziedzictwem ludowym poszukiwaniem, źródeł tożsamości. Efekty to wieńce wykonane całkowicie z naturalnych materiałów zgodne z zasadami babć i prababć prezentujące się wyjątkowo ładnie. Smaczny chleb na zakwasie, pyszny i zdrowy upieczony zgodnie z przekazywanymi w rodzinie recepturami, smakujący wybornie. O czym przekonała się mogąca go spróbować z robionym masłem, smalcem i powidłami, publiczność! Śpiew przy wieńcu dożynkowym, w którym najlepiej wypadli Górniacy zespół od 38 lat pracujący nad zachowaniem lasowiackich korzeni, wymaga u części grup korekty przy doborze repertuaru. Najbardziej widowiskowy i emocjonujący okazał się konkurs tańca. Wszyscy wypadli dobrze, zatańczyli dostojnie obowiązkowego chodzonego. Wydawałoby się, że konkurs preferuje osoby starsze, które polki i oberki znają z autopsji. Najlepiej jednak zaprezentowała się para w średnim wieku i młodzież. Tancerze i przygrywająca im Kapela Jurka Wrony zebrali burzę oklasków. Podobnie jak kapela Cmolaskie Chłopoki, która brała udział w widowisku rozpoczynającym dożynki. Przedstawienie, przeniosło nas w dawne czasy prezentując zwyczaj wręczenia wieńca przez chłopów dziedzicowi. Wszystkie tradycyjne elementy tej ceremonii przedstawił zespół Seniorów „Ziemia Kolbuszowska”. Napisania scenariusza i reżyserii podjęła się Jolanta Dragan. Widowisko może stanowić wzór dla zespołów podejmujących tego rodzaju tematykę. Zadanie II Lasowiackie Dożynki w Porębach Kupieńskich – Powrót do Tradycji seminarium, warsztaty, konkursy i wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Etnopolska 2020. Liczba uczestników, mogących oglądać, konkursowe dożynki, została ograniczona do niecałych 500 osób, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi pandemii COVID-19. Transmisję na żywo w internecie obejrzało ponad 2000 osób. Film jest nadal dostępny w sieci na stronie organizatora Miejskiego Domu Kultury w Kolbuszowej. Jury przyznało w czterech kategoriach konkursowych dwanaście nagród głównych od pierwszej do trzeciej i po 10 równorzędnych nagród, bez określania miejsca. Ze względu na równy wysoki poziom występujących jurorzy mieli spory problem z wyborem. Ostatecznie o miejscach zadecydowały często nieistotne dla laików szczegóły. Otwarcia tych konkursowych dożynek dokonał Jan Zuba Burmistrza Kolbuszowej. Podsumowała je Ewa Draus – Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego, doceniając starania uczestników i organizatora dla zachowania naszego narodowego dziedzictwa kulturalnego. Sołtys wsi Poręby Kupieńskie, Stanisław Miazga otrzymał podziękowanie od pani marszałek za 25 lat służby sołtysiej. Z zainteresowaniem przyglądali się im Poseł na Sejm RP Zbigniew Chmielowiec z małżonką i Starosta Powiatu Kolbuszowskiego Józef Kardyś. Wyróżniony Sołtys od serca za wszystko wszystkim, serdecznie podziękował. Tym samym bliskie pierwotnej lasowiackiej tradycji dożynki dobiegły końca. Organizator bardzo dziękuje Narodowemu Centrum Kultury za dofinansowanie całego wydarzenia.

Podczas ogłaszania wyników uhonorowano także Pawła Steczkowskiego za całokształt działań na rzecz promocji folkloru lasowiackiego i Stanisława Miazgę – sołtysa Poręb Kupieńskich za wkład w organizację imprezy i kultywowanie tradycji folklorystycznych w Porębach Kupieńskich i za 25 lat służby sołtysiej.

Wyniki konkursu dostępne są na stronie internetowej: http://www.mdkkolbuszowa.pl/n,wyniki-konkursow-ii-lasowiackich-dozynek-w-porebach-kupienskich

Więcej na: http://www.mdkkolbuszowa.pl/n,dozynki-bliskie-lasowiackiej-tradycji

Fot. Magdalena Małaczyńska

Fot. Rafał Gelmuda

Leave a Reply

Your email address will not be published.