O banderowskim ludobójstwie dokonanym przez OUN-UPA na Polakach

Pod patronatem „Gazety Parlamentarnej”

W niedzielę, 30.08.2020 r., w dawnej, drewnianej, desakralizowanej cerkwi greckokatolickiej pod wezwaniem św. Bazylego Wielkiego w Bełżcu, została otwarta wystawa „Niedokończone Msze Wołyńskie. Martyrologium duchowieństwa wołyńskiego – ofiar zbrodni nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej”. Wystawę można obejrzeć w Bełżcu do 12 września br.

Otwarcia wystawy dokonał Andrzej Adamek – wójt Gminy Bełżec w asyście dyrektora Muzeum Zamojskiego w Zamościu Andrzeja Urbańskiego i prof. nadzw. dr. hab. Adama Kulczyckiego

Otwarcie wystawy wpisało się w wydarzenie historyczno – społeczno – kulturalne upamiętniające 77-rocznicę banderowskiego ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Polakach, na Wołyniu, w Galicji Wschodniej (Małopolsce Wschodniej) i na Lubelszczyźnie. W roli moderatora spotkania wystąpił Andrzej Urbański, dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu.

Ekspozycję „Niedokończone Msze Wołyńskie. Martyrologium duchowieństwa wołyńskiego – ofiar zbrodni nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej” przygotowało Stowarzyszenie „Civitas Christiana” – Oddział w Lublinie. Wystawa opowiada o tragicznym wycinku historii Narodu Polskiego, opowiada o okrutnych, dramatycznych wydarzeniach, które rozegrały się na Wołyniu w 1943, a swój początek miały w drugą niedzielę lipca, 1943 roku (Krwawa Niedziela na Wołyniu, 11 lipca 1943). Ukraińska Powstańcza Armia zaatakowała katolickie świątynie. Ginęli zgromadzeni w świątyni wierni i duchowni. Wspominając kapłanów, którzy okrutną śmiercią zakończyli życie, powstała wystawa „Niedokończone msze wołyńskie.” Na wystawie przedstawiono sylwetki osób duchownych, które zginęły w tym tragicznym dniu.

W otwarciu wystawy wzięli udział między innymi: ks. kan. Stanisław Szałański – proboszcz Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Bełżcu, Andrzej Adamek – wójt Gminy Bełżec, Andrzej Urbański – dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu i zaproszeni goście.

Prelekcję na temat Wołyń’43: Walka o pamięć – walka Polskę. W 77-rocznicę banderowskiego ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Polakach, na Wołyniu, w Galicji Wschodniej (Małopolsce Wschodniej) i na Lubelszczyźnie” wygłosił prof. nadzw. dr hab. Adam Kulczycki – wiceprezes „Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego” z siedzibą w Lublinie.

– Bełżec i Ziemia Roztoczańska w sposób szczególny jest dotknięta ludobójczą działalnością OUN-UPA – zaznaczył prof. nadzw. dr hab. Adam Kulczycki.Tragiczne losy Polaków na ziemi lubelskiej w czasie drugiej wojny światowej, a również po jej zakończeniu, znane są społeczeństwu polskiemu w kraju i za granicą na ogół tylko w pewnym, ograniczonym zakresie. Rzezie ludności polskiej dokonywane były nie tylko na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, ale również na Lubelszczyźnie, głównie zaś w powiatach hrubieszowskim, biłgorajskim i tomaszowskim. Wydarzenia te, przerażające rozmiarami i sposobami popełnienia zbrodni, miały znamiona czystki etnicznej. Były zaplanowane, koordynowane i dokonane przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN)1 i tzw. Ukraińską Powstańczą Armię (UPA)2 przy czynnym poparciu większości społeczeństwa ukraińskiego na tych terenach, w tym znacznej części duchowieństwa greckokatolickiego, podburzającego swoich wiernych przeciw Polakom. Przypomnę, że 14 października 1942 roku powstała Ukraińska Powstańcza Armia, a korzeniami sięga do 1940 roku na Polesiu, gdzie była formowana przez T. Borowcia3. To formacja wojskowa założona przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów. Ta zbrodnicza organizacja odpowiedzialna jest za masowe, bestialskie mordy na Polakach zamieszkujących Kresy Wschodnie II Rzeczpospolitej. UPA, przy udziale Samooboronnych Kuszczowych Widdiłów, 14. Ochotniczej Ukraińskiej Dywizji Waffen SS-Galizien i innych zbrodniczych grup, dokonała ludobójstwa także we wschodniej Lubelszczyźnie. O czym należy mówić i pisać.

Wydarzenie zakończyła promocja książki wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej „Nie zabijaj. Nacjonalizm i ludobójstwo na Kresach wobec Kościoła, etyki chrześcijańskiej i zasad humanizmu” (red: Osadczy Włodzimierz, Kulczycki Adam).

Po promocji publikacji odbyła się dyskusja, którą poprowadził Andrzej Urbański, dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu.

Organizatorami wydarzenia byli: Wójt Gminy Bełżec, Gminny Ośrodek Kultury w Bełżcu, Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Bełżcu i Stowarzyszenie „Instytut Pamięci i Dziedzictwa Kresowego”.

– Bełżec ma bardzo mądre władze samorządowe, zaangażowane w propagowanie historii, o której nie można zapomnieć – zauważył prof. nadzw. dr hab. Adam Kulczycki – wiceprezes „Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Kresowego”. – Moja inicjatywa zorganizowania wystawy i prelekcji spotkała się z żywym zainteresowaniem wójta gminy Andrzeja Adamka i sekretarz gminy Alicji Kopczan. A inspiratorem moich działań jest ksiądz kanonik Stanisław Szałański, proboszcz miejscowej parafii, któremu jestem ogromnie wdzięczny.

Nad sprawnym funkcjonowaniem wydarzenia czuwała Ewelina Bodnar, dyrektor GOK w Bełżcu.

– Serdecznie dziękujemy za przybycie wszystkim zaciekawionym historią – powiedziała „GP” Ewelina Bodnar, dyrektor GOK w Bełżcu. – Dziękujemy także sponsorom: Hotelowi Ibis Styles w Tomaszowie Lubelskim, Hotelowi – Restauracji „Staropolska” w Tomaszowie Lubelskim, Bankowi Spółdzielczemu w Lubyczy Królewskiej, Hotelowi „Antoni” w Tomaszowie Lubelskim.

Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowali: TVP 3 Lublin, Polskie Radio Lublin S.A., Katolickie Radio Zamość, „Tygodnik Zamojski”, „Kronika Tygodnia”, „Dziennik Wschodni”, „Gazeta Parlamentarna”, portal Kresy.pl, Tygodnik Katolicki „Niedziela”, portal tomaszowiak.net, portal Rewizje tomaszowskie.

Relacja z wydarzenia jest dostępna na stronie TVP 3 Lublin: https://lublin.tvp.pl/49635758/pamieci-ofiar-ludobojstwa-wystawa-w-belzcu oraz na: http://gok.belzec.pl/2020/08/wolyn-43/ i na stronie Katolickiego Radia Zamość: https://www.radiozamosc.pl/wiadomosci/13848,wolyn-43

1OUN – Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów, powołana w 1929 roku na nacjonalistycznym kongresie w Wiedniu. Była zrzeszeniem politycznym na wzór partii hitlerowskiej. Od początku swego powstania dążyła do utworzenia państwa ukraińskiego na ziemiach Wschodniej Małopolski.

2UPA – tzw. Ukraińska Powstańcza Armia, skrajnie nacjonalistyczna, faszystowska organizacja wojskowo-terrorystyczna, założona w 1940 roku na Polesiu przez T. Borowcia. Współpracowała z Niemcami, w 1943 roku podporządkowana OUN. Więcej w przypisie nr 3.

3Od czerwca 1941 roku na Wołyniu działała, pod dowództwem atamana Tarasa Bulby-Borowca, partyzantka petlurowska o nazwie Ukraińska Powstańcza Armia UPA. Podlegała ona ukraińskiemu rządowi uchodźczemu, na czele którego stał Andrij Liwyćkyj jako prezydent i czołowy ataman Ukraińskiej Narodnej Republiki. UPA Bulby współpracowała z melnykowcami, którzy na Wołyniu także stworzyli swoje oddziały zbrojne. Te oddziały, jak i partyzantkę bulbowską, banderowcy część członków w cielili do swojej UPA, a większość zlikwidowali.

Leave a Reply

Your email address will not be published.