Rocznica wybuchu Powstania Styczniowego

W piątek, 22 stycznia, obchodzimy kolejną rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Mieszkańcy gminy Cieszanów w wyjątkowy sposób postanowili uczcić bohaterów spod Kobylanki. Stworzyli projekt „żywe obrazy”. Jego premiera w piątek, ale już dziś opowiada o nim TVP3 Rzeszów. Pomysłodawcą projektu jest Centrum Kultury i Sportu w Cieszanowie.

Komitet Centralny Narodowy ogłosił wybuch powstania styczniowego. W manifeście wzywał wszystkich mieszkańców przedrozbiorowej Rzeczpospolitej do walki z Rosją. Jak członkowie Komitetu wyjaśniali w manifeście, zryw był odpowiedzią na próbę „porwania kilkudziesięciu tysięcy najdzielniejszych, najgorliwszych obrońców” Polski. W ten sposób określono brankę, zarządzoną w styczniu 1863 roku przez margrabiego Aleksandra Wielopolskiego, chcącego przez pobór do wojska sparaliżować działalność polskich spiskowców.

By zachęcić wszystkich rodaków do włączenia się do walki, Komitet potwierdził równouprawnienie obywateli przyszłej niepodległej Polski wobec prawa, niezależnie od wyznania i pochodzenia. Zarządzono także uwłaszczenie chłopów. „Ziemia, którą Lud rolniczy posiadał dotąd na prawach czynszu lub pańszczyzny, staje się od tej chwili bezwarunkową jego własnością” – głosił manifest. Jednocześnie obiecywano byłym właścicielom odszkodowanie z „ogólnych funduszy państwa”.

Na czele zrywu stanął sam Komitet, który trzy dni wcześniej przekształcił się w Tymczasowy Rząd Narodowy. Już 30 stycznia dowodzenie siłami polskimi przejął Ludwik Mierosławski, który stał się pierwszym dyktatorem powstania.

Największe polskie powstanie. Czy powstanie styczniowe naprawdę nie miało szans powodzenia?

Ponad tysiąc potyczek. Ochotnicy ze wszystkich zaborów i warstw społecznych. Sprawna dyplomacja. Polacy, chwytając za broń w 1863 roku, byli lepiej przygotowani do walki niż trzydzieści lat wcześniej. Czego zabrakło do zwycięstwa?

Powstanie 1863-1864 było najdłużej trwającym zrywem niepodległościowym w epoce porozbiorowej, do bezpośredniej walki wciągnęło wszystkie warstwy społeczeństwa polskiego, odcisnęło się silnie na ówczesnych stosunkach międzynarodowych, a wreszcie spowodowało ogromny przełom społeczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywarło decydujący wpływ na rozwój nowoczesnego społeczeństwa polskiego.

Genezy powstania styczniowego szukać należy w stałym dążeniu kolejnych pokoleń do odzyskania niepodległości państwowej, europejskich ruchach narodowych lat 60-tych XIX w., zwłaszcza włoskiego, oraz osłabieniu Rosji po klęsce w wojnie krymskiej, co doprowadziło do liberalizacji jej polityki wewnętrznej. Dla Polaków przyniosło to uwolnienie syberyjskich zesłańców, wstrzymanie rekrutacji do wojska rosyjskiego, utworzenie Akademii Medyko-Chirurgicznej i Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim.

Obchody w gminie Cieszanów

W sposób wyjątkowy gmina Cieszanów obchodzi w tym roku 158. rocznicę wybuchu powstania styczniowego. Jej mieszkańcy postanowili przypomnieć o bohaterach tego zrywu niepodległościowego tworząc żywe obrazy odwołując się w nich do słynnego cyklu Polonia – Artura Grottgera. Upamiętnienie wybuchu powstania to też szczególny hołd, złożony bohaterom spod Kobylanki. Miejsca, w którym w dniach 1 i 6 maja 1863 powstańcy pod dowództwem gen. Antoniego Jeziorańskiego stoczyli dwie zwycięskie bitwy z wojskami rosyjskimi. Jest to wyjątkowe miejsce na mapie Podkarpacia, gdyż niewiele jest na naszym terenie miejsc bezpośrednio związanych z tym ważnym zrywem narodowym. Bitwy pod Kobylanką były jednymi z największych zwycięskich potyczek wojsk powstańczych, a sukces jaki odniosły wojska polskie odbił się szerokim echem w całym kraju i wzmocnił morale powstańców. Wśród leśnych kniei, w lesie Kobylanka do dziś stoi pomnik, mogiła powstańcza. To właśnie tam przez najbliższe dni prezentowana będzie wystawa przygotowana przez Centrum Kultury i Sportu w Cieszanowie. Zapraszamy do odwiedzenia wystawy #powstaniestyczniowe na: https://www.facebook.com/search/top?q=nad%20brusienk%C4%85

Zobacz: https://twojahistoria.pl/…/najwieksze-polskie…/; https://www.facebook.com/search/top?q=nad%20brusienk%C4%85

Fot. Archiwum

Leave a Reply

Your email address will not be published.